Tytuł egzekucyjny, klauzula i tytuł wykonawczy
Podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy, czyli tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności (art. 776 KPC). Tytułami egzekucyjnymi są między innymi prawomocne orzeczenia sądu, orzeczenia podlegające natychmiastowemu wykonaniu, ugody sądowe i akty notarialne, w których dłużnik poddał się egzekucji (art. 777 KPC).
Rygor natychmiastowej wykonalności zmienia więc to, czy orzeczenie jest tytułem egzekucyjnym przed prawomocnością. Klauzula zmienia tytuł egzekucyjny w tytuł wykonawczy. Więcej o samej klauzuli przeczytasz na stronie klauzula wykonalności.
Czym jest rygor natychmiastowej wykonalności
Rygor to część rozstrzygnięcia sądu. W niektórych sprawach sąd nadaje go z urzędu, w innych na wniosek powoda. Poznasz go po zdaniu w sentencji, że wyrokowi albo jego części nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
Dzięki rygorowi nie czekasz na rozpoznanie apelacji. Orzeczenie z rygorem jest tytułem egzekucyjnym od razu, a po nadaniu klauzuli możesz złożyć wniosek do komornika.
Porównanie rygoru i klauzuli
| Cecha | Rygor natychmiastowej wykonalności | Klauzula wykonalności |
|---|---|---|
| Czym jest | częścią orzeczenia, która pozwala je wykonać przed prawomocnością | stwierdzeniem sądu, że tytuł nadaje się do egzekucji |
| Kto i kiedy | sąd w orzeczeniu, z urzędu albo na wniosek | sąd na wniosek wierzyciela po wydaniu tytułu, przy e-sądzie z urzędu |
| Czy wystarczy do egzekucji | nie, potrzebna jest jeszcze klauzula | tak, razem z tytułem egzekucyjnym tworzy tytuł wykonawczy |
| Czy dotyczy każdego tytułu | tylko orzeczeń, w których sąd go nadał | każdego tytułu egzekucyjnego, który ma być egzekwowany |
| Przepisy | art. 777 KPC (orzeczenia podlegające natychmiastowemu wykonaniu) | art. 776, 781 do 783 KPC |
Kiedy możesz prowadzić egzekucję przed prawomocnością
Egzekucję przed prawomocnością prowadzisz wtedy, gdy orzeczenie podlega natychmiastowemu wykonaniu i ma klauzulę wykonalności. Bez rygoru czekasz, aż orzeczenie stanie się prawomocne, a potem składasz wniosek o klauzulę.
Nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym od chwili wydania pozwala na zabezpieczenie roszczenia, a po uprawomocnieniu jest tytułem egzekucyjnym. Zabezpieczenie blokuje majątek dłużnika, ale nie przekazuje ci pieniędzy.
Egzekucja z nieprawomocnego orzeczenia niesie ryzyko. Jeśli sąd wyższej instancji zmieni orzeczenie, możesz być zobowiązany zwrócić to, co wyegzekwowałeś.
Jak uzyskać klauzulę wykonalności
Procedura jest taka sama dla orzeczenia z rygorem i dla prawomocnego. Pełny wzór i opłaty opisuje strona wniosek o nadanie klauzuli wykonalności, a generator pod nagłówkiem przygotuje pismo w przeglądarce.
- 1
Ustal sąd
Tytułowi z sądu klauzulę nadaje sąd pierwszej instancji, w którym toczyła się sprawa (art. 781 § 1 KPC). Aktowi notarialnemu sąd rejonowy właściwości ogólnej dłużnika (art. 781 § 2 KPC).
- 2
Złóż wniosek
Klauzulę nadaje się na wniosek wierzyciela (art. 782 § 1 KPC). Wskaż sygnaturę, strony i datę orzeczenia.
- 3
Sprawdź opłatę
Pierwszy odpis z klauzulą dla strony, która wszczęła sprawę, jest bez opłaty (art. 77a ustawy o kosztach sądowych). Kolejny kosztuje 20 zł za każde rozpoczęte 10 stron. Wniosek dla aktu notarialnego kosztuje 50 zł.
- 4
Czekaj na rozpoznanie
Sąd rozpoznaje wniosek w 3 dni (art. 781¹ KPC). Do tego dochodzi czas doręczenia.
Najczęstsze pomyłki wierzycieli
Po otrzymaniu tytułu wykonawczego kolejny krok to wniosek egzekucyjny do wybranego komornika.
- Złożenie wniosku do komornika z samym wyrokiem z rygorem, bez klauzuli wykonalności.
- Czekanie na klauzulę z urzędu przy zwykłym nakazie zapłaty. Z urzędu nadaje się ją tylko w sprawach z urzędu i nakazom z e-sądu (art. 782 § 1 i 2 KPC).
- Wniosek o klauzulę dla aktu notarialnego do niewłaściwego sądu.
- Wniosek po upływie przedawnienia. Sąd odmawia klauzuli przy oczywistym przedawnieniu, chyba że wykażesz przerwanie biegu (art. 782¹ KPC).
Pytania i odpowiedzi
- Czy wyrok z rygorem natychmiastowej wykonalności wymaga klauzuli?
- Tak. Rygor czyni orzeczenie tytułem egzekucyjnym przed prawomocnością, ale do egzekucji potrzebny jest tytuł wykonawczy, czyli tytuł z klauzulą.
- Kto nadaje rygor, a kto klauzulę?
- Rygor nadaje sąd w orzeczeniu. Klauzulę nadaje sąd na wniosek wierzyciela, a nakazom z e-sądu z urzędu.
- Ile czasu sąd ma na nadanie klauzuli?
- Sąd rozpoznaje wniosek o nadanie klauzuli w 3 dni (art. 781¹ KPC). Do tego dochodzi doręczenie odpisu.
- Czy mogę egzekwować wyrok, od którego dłużnik złożył apelację?
- Tylko jeśli wyrok ma rygor natychmiastowej wykonalności i klauzulę. Bez rygoru czekasz na prawomocność.
- Czy klauzula jest płatna?
- Pierwszy odpis z klauzulą dla strony, która wszczęła sprawę, jest bez opłaty. Wniosek dla aktu notarialnego kosztuje 50 zł.