Umorzenie nie zamyka drogi do sprzedaży długu
Gdy komornik umarza sprawę jako bezskuteczną (art. 824 § 1 pkt 3 KPC), kończy się jedno postępowanie. Wierzytelność zostaje, a prawo do ponownej egzekucji także (art. 826 KPC). Masz więc kilka dróg: nowy wniosek przy nowej informacji o majątku, odpis w kosztach albo zbycie wierzytelności. Przegląd wszystkich decyzji znajdziesz w poradniku umorzenie postępowania egzekucyjnego co dalej.
Sprzedaż ma sens wtedy, gdy nie chcesz dalej prowadzić sprawy sam, a wolisz otrzymać część kwoty teraz. Nabywca przejmuje ryzyko i koszty kolejnych prób. Ty kończysz sprawę po swojej stronie i porządkujesz księgi.
Zanim zaczniesz rozmowy, przeczytaj jeszcze raz postanowienie o umorzeniu. Nabywca zapyta, co komornik sprawdził i dlaczego uznał egzekucję za bezskuteczną. Ogólne zasady takiego zakończenia opisuje strona bezskuteczność egzekucji.
Jak działa przelew wierzytelności według kodeksu cywilnego
Przelew regulują art. 509 do 518 KC. Wierzyciel może przenieść wierzytelność na inną osobę bez zgody dłużnika, chyba że sprzeciwia się temu ustawa, zastrzeżenie umowne albo właściwość zobowiązania. Razem z wierzytelnością przechodzą na nabywcę związane z nią prawa, w tym roszczenie o zaległe odsetki.
Najważniejszy dla praktyki jest art. 512 KC. Dopóki dłużnik nie wie o przelewie, zapłata dokonana tobie zwalnia go z długu. Dlatego po podpisaniu umowy trzeba zawiadomić dłużnika o zmianie wierzyciela. Ustal w umowie, kto wysyła zawiadomienie i co robisz z pieniędzmi, które mimo to wpłyną na twój rachunek.
- strony umowy z pełnymi danymi rejestrowymi albo osobowymi,
- dokładny opis wierzytelności: tytuł wykonawczy, sygnatura, sąd, kwota główna, odsetki i koszty,
- cena i termin zapłaty ceny,
- oświadczenie, czy wierzytelność była już w obrocie i jakie postępowania toczyły się wcześniej,
- zasady zawiadomienia dłużnika i rozliczenia wpłat po dacie umowy.
Podpisy pod umową poświadcz urzędowo albo przygotuj inny dokument urzędowy potwierdzający przelew. Bez tego nabywca nie wykaże przejścia wierzytelności przed komornikiem.
Czego nabywca potrzebuje do kolejnej egzekucji
Nabywca wierzytelności, która powstała przed jej zbyciem i ma już tytuł egzekucyjny, może wszcząć egzekucję sam. Musi wykazać przejście wierzytelności dokumentem urzędowym albo dokumentem z podpisem urzędowo poświadczonym (art. 804² KPC). Z tego powodu forma umowy ma znaczenie od pierwszego dnia.
Drugą drogą jest klauzula wykonalności nadana na rzecz nabywcy. Opłata od takiego wniosku wynosi 50 zł (art. 71 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Wniosek składa nabywca, ale potrzebuje do tego dokumentów od ciebie.
Przykład: nabywca kupuje od ciebie trzy wierzytelności z trzech wyroków i dla każdej składa osobny wniosek o klauzulę na swoją rzecz. Opłaty sądowe wynoszą wtedy 3 razy 50 zł, czyli 150 zł.
Dokumenty do przekazania nabywcy
Przygotuj komplet przed podpisaniem umowy. Brak jednego dokumentu potrafi wstrzymać kolejną egzekucję na tygodnie, a część z nich jest tylko u ciebie.
| Dokument | Po co nabywcy | Skąd go wziąć |
|---|---|---|
| Tytuł wykonawczy (oryginał) | podstawa każdej egzekucji (art. 797 § 1 KPC) | od komornika po umorzeniu albo z twojego archiwum |
| Umowa przelewu z podpisami urzędowo poświadczonymi | wykazanie przejścia wierzytelności (art. 804² KPC) | przygotowujecie ją razem z nabywcą |
| Postanowienie o umorzeniu | informacja, co komornik ustalił, i data zakończenia sprawy | doręczone ci przez komornika |
| Zaświadczenie o umorzeniu | potwierdzenie przebiegu postępowania (art. 827 § 2 KPC) | na twój wniosek u komornika |
| Wnioski egzekucyjne z datą złożenia | dowód przerwania biegu przedawnienia (art. 797 § 1¹ KPC) | kopie z twojej dokumentacji |
| Rozliczenie wpłat i kosztów | aktualna kwota do dochodzenia | twoja księgowość i pisma komornika |
Przedawnienie decyduje o wartości długu
Nabywca zawsze sprawdza termin przedawnienia. Dla roszczenia z wyroku, nakazu zapłaty i ugody sądowej wynosi on 6 lat (art. 125 § 1 KC). Każdy wniosek egzekucyjny przerywa bieg (art. 123 § 1 pkt 1 KC), a po zakończeniu postępowania termin biegnie od nowa (art. 124 KC).
Jeśli przedawnienie wynika z samego tytułu, nabywca musi dołączyć dokument o przerwaniu biegu. Inaczej sąd odmówi klauzuli przy oczywistym przedawnieniu (art. 782¹ KPC), a komornik odmówi wszczęcia egzekucji (art. 804 § 2 KPC). Wobec konsumenta po upływie terminu nie można już żądać zaspokojenia (art. 117 § 2¹ KC).
Kalkulator pod nagłówkiem liczy termin po umorzeniu. Gdy przepisy można czytać na dwa sposoby, pokazuje wcześniejszą datę jako bezpieczną. Tę datę możesz podać nabywcy razem z dokumentami.
Sprzedaż krok po kroku
- 1
Zbierz dokumenty
Odbierz od komornika tytuł wykonawczy i poproś o zaświadczenie o umorzeniu. Dołącz kopie wniosków egzekucyjnych.
- 2
Policz aktualną kwotę i termin
Ustal kwotę główną, odsetki i koszty oraz bezpieczną datę przedawnienia.
- 3
Zbierz oferty
Przekaż kilku nabywcom ten sam opis wierzytelności. Cena zależy od nabywcy i od tego, co wiadomo o majątku dłużnika.
- 4
Podpisz umowę we właściwej formie
Zadbaj o podpisy urzędowo poświadczone, żeby nabywca mógł skorzystać z art. 804² KPC.
- 5
Zawiadom dłużnika
Wyślij zawiadomienie o przelewie zgodnie z umową. Od tej chwili zapłata tobie nie zwalnia dłużnika (art. 512 KC).
- 6
Przekaż dokumenty i rozlicz wpłaty
Wydaj oryginały za potwierdzeniem odbioru. Wpłaty, które przyjdą do ciebie po dacie umowy, rozlicz według umowy.
Odpis podatkowy porównaj ze sprzedażą
Postanowienie o umorzeniu jako bezskutecznej może uprawdopodobnić nieściągalność wierzytelności. Przepisy podatkowe pozwalają wtedy zaliczyć ją do kosztów, jeśli wcześniej była zarachowana jako przychód należny (art. 16 ust. 1 pkt 25 i ust. 2 ustawy o CIT, art. 23 ust. 1 pkt 20 i ust. 2 ustawy o PIT).
Sprzedaż długu ma własne skutki podatkowe. Zanim wybierzesz między odpisem a zbyciem, omów obie drogi z księgową albo doradcą podatkowym. KomornicyInfo nie ocenia skutków podatkowych twojej sprawy.
Pytania i odpowiedzi
- Czy można sprzedać dług po umorzeniu egzekucji jako bezskutecznej?
- Tak. Umorzenie kończy jedno postępowanie, a wierzytelność zostaje (art. 826 KPC). Zbywasz ją umową przelewu (art. 509 KC).
- Czy dłużnik musi zgodzić się na przelew wierzytelności?
- Co do zasady nie. Zgoda nie jest potrzebna, chyba że sprzeciwia się temu ustawa, umowa albo właściwość zobowiązania. Dłużnika trzeba jednak zawiadomić o zmianie wierzyciela.
- Ile kosztuje klauzula wykonalności na rzecz nabywcy?
- Opłata sądowa od wniosku wynosi 50 zł (art. 71 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Wniosek składa nabywca.
- Co się dzieje, gdy dłużnik zapłaci mi po sprzedaży długu?
- Jeśli zapłacił przed zawiadomieniem o przelewie, jest zwolniony z długu (art. 512 KC). Rozliczenie takiej wpłaty z nabywcą ustalcie w umowie.
- Jakie dokumenty oddać nabywcy wierzytelności?
- Oryginał tytułu wykonawczego, umowę przelewu z podpisami urzędowo poświadczonymi, postanowienie o umorzeniu, kopie wniosków egzekucyjnych i rozliczenie kwot.