·
Z czego komornik egzekwuje
Sposoby egzekucji komorniczej w jednym miejscu
Sposoby egzekucji komorniczej to drogi, którymi komornik ściąga dług: z rachunku bankowego, z wynagrodzenia, z wierzytelności u kontrahentów, z ruchomości i z nieruchomości. Wniosek obejmuje wszystkie sposoby poza nieruchomością, a nieruchomość tylko wtedy, gdy wskażesz ją wprost.
Poradnik, 17 października 2026, około 6 min czytania
Co mówi przepis o sposobach egzekucji
Podstawą jest art. 799 § 1 KPC. Wniosek egzekucyjny obejmuje wszystkie sposoby egzekucji z wyjątkiem nieruchomości. Nie musisz więc wymieniać każdego sposobu osobno, żeby komornik mógł zająć rachunek albo pensję dłużnika. Egzekucję z nieruchomości komornik prowadzi tylko na twój wyraźny wniosek.
Wierzyciel może też wskazać konkretne sposoby. To się opłaca, gdy wiesz coś o majątku dłużnika, na przykład znasz jego bank, pracodawcę albo klienta. Komornik stosuje wtedy sposób najmniej uciążliwy dla dłużnika, który prowadzi do zaspokojenia wierzyciela. Cały przebieg sprawy od wniosku do zakończenia opisuje strona egzekucja komornicza.
Pięć głównych sposobów egzekucji
Każdy sposób ma swoje przepisy, swoją opłatę minimalną i inne wymagania wobec wierzyciela. Tabela zbiera najważniejsze różnice. Opłaty minimalne pochodzą z art. 28 ustawy o kosztach komorniczych, a podstawowa stawka to 10 % wyegzekwowanej kwoty (art. 27 ust. 1).
| Sposób egzekucji | Co zajmuje komornik | Co warto wskazać we wniosku | Opłata minimalna |
|---|---|---|---|
| Rachunek bankowy (art. 889 i nast. KPC) | środki na rachunkach dłużnika | bank albo numer rachunku, jeśli go znasz | 200 zł |
| Wynagrodzenie za pracę (art. 880 i nast. KPC) | część pensji wypłacanej przez pracodawcę | nazwę i NIP pracodawcy | 200 zł |
| Wierzytelności (art. 895 i nast. KPC) | należności od kontrahentów dłużnika, czyli trzeciodłużników | nazwę, NIP i źródło należności | 200 zł |
| Ruchomości | rzeczy dłużnika, na przykład pojazdy i wyposażenie | gdzie rzeczy się znajdują | 300 zł |
| Nieruchomość | dom, mieszkanie, działkę, lokal użytkowy | numer księgi wieczystej, wyraźny wniosek | 300 zł |
Gdy dłużnik w miesiąc od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu wpłaci dług komornikowi, opłata wynosi 3 %, nie mniej niż 150 zł (art. 27 ust. 2 i art. 28 ustawy o kosztach komorniczych).
Pieniądze na rachunku, w pensji i u kontrahentów
Te trzy sposoby dotyczą pieniędzy, więc zwykle dają najszybszy efekt. Komornik wysyła zajęcie do banku, pracodawcy albo kontrahenta dłużnika, a ci przekazują pieniądze komornikowi zamiast dłużnikowi. Od chwili doręczenia zajęcia dłużnik nie może swobodnie rozporządzać zajętymi pieniędzmi. Im dokładniej opiszesz we wniosku bank, pracodawcę albo kontrahenta, tym mniej czasu komornik traci na ustalenia.
Przy rachunku liczy się to, czy dłużnik trzyma tam środki. Szczegóły opisuje strona egzekucja z rachunku bankowego. Przy pensji przepisy chronią część wynagrodzenia, a ile można zająć, wylicza pracodawca. Przy firmie, która nie ma pieniędzy na koncie, ale ma klientów, warto sięgnąć po zajęcie u kontrahenta. Taką osobę albo firmę nazywa się trzeciodłużnikiem, a zasady opisuje strona trzeciodłużnik.
Przykład: dług według tytułu wynosi 8 000 zł. Komornik zajmuje rachunek dłużnika i ściąga całą kwotę. Opłata egzekucyjna to 10 %, czyli 800 zł, i obciąża dłużnika. Gdyby z rachunku wpłynęło tylko 1 000 zł, opłata wyniosłaby 200 zł, bo 10 % to mniej niż minimum.
Ruchomości i nieruchomość dłużnika
Egzekucja z ruchomości polega na zajęciu rzeczy i ich sprzedaży. Dotyczy to na przykład samochodów, maszyn i wyposażenia firmy. Opłata minimalna jest wyższa niż przy pieniądzach i wynosi 300 zł. Ten sposób wymaga zwykle więcej czynności komornika i dłużej czeka się na pieniądze.
Przy pojeździe podaj komornikowi wszystko, co wiesz: markę, model, numer rejestracyjny i miejsce, w którym dłużnik zwykle go trzyma. Przy wyposażeniu firmy wskaż adres zakładu, magazynu albo biura. Bez takich danych komornik musi najpierw ustalić, gdzie są rzeczy dłużnika, a to wydłuża sprawę i zwiększa wydatki.
Nieruchomość to najcięższy sposób egzekucji. Komornik zajmuje ją, przeprowadza opis i oszacowanie, a potem licytację. Musisz wskazać nieruchomość wprost we wniosku, najlepiej z numerem księgi wieczystej. Przy nieruchomości nie wybierasz dowolnie komornika: prowadzi ją komornik właściwy według przepisów KPC (art. 10 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych). Opisuje to poradnik egzekucja komornicza z nieruchomości dla wierzyciela.
Przykład: wierzyciel ma tytuł na 150 000 zł i wskazuje nieruchomość dłużnika. Gdy cała kwota zostanie wyegzekwowana, opłata egzekucyjna wynosi 15 000 zł i obciąża dłużnika.
Gdy nie wiesz, jaki majątek ma dłużnik
Brak wiedzy o majątku nie zamyka drogi do egzekucji. Przepisy dają wierzycielowi kilka narzędzi, które stosuje się po kolei.
- 1
Wniosek bez wskazania majątku
Komornik z urzędu ustala majątek dłużnika z dostępnych mu rejestrów i wzywa dłużnika do złożenia wykazu majątku (art. 801 § 1 KPC).
- 2
Wykaz majątku
Dłużnik składa wykaz pod rygorem odpowiedzialności karnej. Przy odmowie komornik może nałożyć grzywnę, a ty możesz złożyć wniosek o przymusowe doprowadzenie (art. 801¹ KPC).
- 3
Zlecenie poszukiwania majątku
Gdy czynności z urzędu nic nie ustaliły, zlecasz komornikowi poszukiwanie majątku (art. 801² KPC). Opłata stała wynosi 100 zł (art. 44 ustawy o kosztach komorniczych) i płacisz ją razem z wnioskiem.
- 4
Brak majątku nawet na koszty
Dalsza egzekucja wymaga wtedy zlecenia poszukiwania majątku (art. 801 § 4 KPC). Bez tego sprawa może skończyć się umorzeniem jako bezskuteczna.
- 5
Wyjawienie majątku przed sądem
Osobna droga, w której dłużnik składa wykaz majątku przed sądem (art. 913 KPC).
Jak ułożyć kolejność sposobów
Dobra kolejność zaczyna się od pieniędzy, potem idą rzeczy, a nieruchomość na końcu albo równolegle przy dużym długu. Wskaż we wniosku wszystko, co wiesz, od razu. Jedna sprawa może obejmować kilka sposobów naraz, a każde dodatkowe źródło zwiększa szansę na wpłatę.
Weź pod uwagę, kim jest dłużnik. Spółka zwykle ma rachunki firmowe i kontrahentów, więc zacznij od rachunku i wierzytelności. Osoba zatrudniona na etacie ma pensję, którą komornik zajmuje u pracodawcy. Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność często ma i rachunek, i klientów, i rzeczy potrzebne do pracy. Gdy dowiesz się o nowym majątku w trakcie sprawy, przekaż komornikowi informację na piśmie, żeby objął go zajęciem.
Pamiętaj o kosztach po swojej stronie. Gdy egzekucja zostanie umorzona jako bezskuteczna, płacisz 150 zł pomniejszone o opłaty ściągnięte od dłużnika, a także wydatki niepokryte zaliczkami (art. 29 ust. 4 i art. 7 ust. 6 ustawy o kosztach komorniczych). Kreator pod nagłówkiem ułoży plan egzekucji dla twojej sytuacji i podpowie, które sposoby wskazać.
Pytania i odpowiedzi
- Czy muszę wymienić we wniosku każdy sposób egzekucji?
- Nie. Wniosek obejmuje wszystkie sposoby poza nieruchomością (art. 799 § 1 KPC). Wskazanie konkretnego banku albo pracodawcy przyspiesza jednak zajęcie.
- Kiedy komornik prowadzi egzekucję z nieruchomości?
- Tylko na wyraźny wniosek wierzyciela. Najlepiej podaj numer księgi wieczystej nieruchomości dłużnika.
- Który sposób egzekucji jest najtańszy dla wierzyciela?
- Opłatę egzekucyjną od wyegzekwowanej kwoty płaci dłużnik. Opłata minimalna przy rachunku, wynagrodzeniu i wierzytelnościach wynosi 200 zł, a przy ruchomościach i nieruchomości 300 zł.
- Co zrobić, gdy nie znam majątku dłużnika?
- Złóż wniosek bez wskazania majątku, a komornik ustali go z urzędu. Gdy to nic nie da, zleć poszukiwanie majątku za 100 zł.
- Czy komornik może prowadzić kilka sposobów naraz?
- Tak. Jedna sprawa może obejmować na przykład rachunek, pensję i należności u kontrahentów dłużnika jednocześnie.